22 lutego 2010 autor: Matys

Rośliny, by móc żyć muszą się jakoś rozmnażać, a co za tym idzie- muszą być zasiewane. Bardzo często rośliny za pomocą własnych organizmów wytwarzają nasiona, a potem je sieją- najczęściej dookoła siebie. Oczywiście nie występuje to zawsze. Bardzo często zdarza się, że w rozsiewaniu nasion, coś roślinie musi pomóc. Taki rodzaj rozsiewania nazywamy allochorią. Nasiona są więc siane, przy pomocy czynników zewnętrznych. Rośliny często więc wykształcają pewne struktury, które umożliwiają obcosiewność. Pierwszym z typów allochorii jest hydrochoria. Najczęściej występuje on wśród roślin błotnych oraz wodnych. Rzadziej zaś u roślin, które żyją w środowiskach mniej wilgotnych. Jednakże to także czasem się zdarza.

Wtedy to nasiona rozsiewane są dzięki deszczowi. Hydrochoria występuje jednak także u roślin wybitnie lądowych, dobrym przykładem będzie tutaj palma, dzięki wodzie, jej nasiona mogą być rozsiewane nawet na innych wyspach. Nasiona i owoce muszą być jednak specjalnie przystosowane do tego typu allochorii. Muszą być one przede wszystkim zabezpieczone przed nasiąknięciem- najczęściej dzięki grubej łupinie lub woskowemu nalotowi. Miękisz pozwala na przemieszczenie się po wodzie nawet bardzo ciężkich owoców. Niektóre diaspory zaś są transportowane za pomocą pokrycia tłuszczem, który to jest lżejszy, aniżeli woda. Inne owoce zaś posiadają włoski, bądź też łuski, które to umożliwiają otwarcie się owocu podczas deszczu i wyrzucenie nasion.

Kolejnym typem Allochorii jest anemochoria. Diaspory są tutaj przenoszone dzięki wiatrowi. Wiatrosiewność jest najczęściej spotykana na pustyniach, stepach, wyspach, czy też sawannach. Umożliwia to rozprzestrzenienie się grzybów, czy też roślin na bardzo duże odległości, czasem nawet na setki kilometrów. Odległość w największym stopniu zależy od tego jak ciężkie są nasiona oraz w jaki sposób są przystosowane do tego typu transportu. Rośliny, które są rozsiewane w taki sposób wykształciły pewne charakterystyczne cechy. Przede wszystkim wytwarzają one przede wszystkim bardzo dużo nasion, które są małe i lekkie, często posiadają także komory powietrzne, które to umożliwiają przenoszenie się na duże odległości, posiadają specjalne aparaty lotne, które umożliwiają im bardzo długie przebywanie w powietrzu oraz przemieszczenia się, niektóre z ich posiadają także mechanizmy balistyczne, które to pozwalają na ułatwienie transportu.

U niektórych gatunków, całe rośliny do dojrzeniu są toczone przez wiatr, a co za tym idzie- wytrząsane są z nich nasiona, które to pozwalają na wzrost nowych. Kolejnym typem allochorii jest barochoria. Jest to jeden ze sposób przenoszenia nasion, który polega na spadaniu ich na ziemię pod wpływem grawitacji. Ten sposób rozsiewania nie ma zbyt wielkiego zasięgu. Dlatego rośliny osiedlają się najczęściej w pobliżu roślin macierzystych, tworząc pewne skupiska, czy też kolonie. Takie rośliny to np. dąb, buk, czy też kasztanowiec. Kolejnym typem allochorii jest zoochoria. Jak sama nazwa wskazuje, nasiona, czy też owoce przenoszone są przez zwierzęta. Diaspory mogą być np. przyczepione do sierści lub także zjadane, a później wydalane. Rośliny, które rozprzestrzeniają się w taki właśnie sposób muszą być do tego przystosowane w odpowiedni sposób. Rośliny mogą być wyposażone w haczyki, dzięki którym mogą się przyczepiać do sierści zwierząt lub też posiadają specjalne ciałka zachęcające.

Możemy wyróżnić kilka rodzajów zoochorii. Ze względu na sposób przenoszenia diaspor wyróżniamy: ektozoochorię, epizoochorię, epichorię- wtedy to diaspora są przenoszone przez zewnętrzne części ciała zwierzęcia. Możemy także wyróżnić endozoochorię oraz endochorię- nasiona przenoszone są wewnątrz organizmu zwierzęcia. Mówimy jeszcze o synzoochorii i dyszoochorii- wtedy to nasiona i owoce gromadzone są przez zwierzęta w kryjówkach, o których to zwierzęta potem zapominają. W zależności od grupy zwierząt, które przenoszą nasiona możemy mówić o chiropterochorii- roznoszenie nasion przez nietoperze, entomochorii- roznoszenie przez owady, myrmekochorii- roznoszenie przez mrówki, ornitochorii- roznoszenie przez zwierzęta.

Ostatnim typem już allochorii jest antropochoria. Chyba najbardziej znana i najbardziej popularna wśród ludzi, bo to właśnie my roznosimy różnego rodzaju nasiona. Możemy tu mówić o przenoszeniu celowym, kiedy siejemy nasiona, by uzyskać plony, by potem można było czerpać z nich zyski, bądź też w sposób przypadkowy, kiedy to nasiona przyczepiają się do nas, np. do naszych ubrań. Jak więc widać rośliny transportują się naprawdę na wiele sposobów. Bardzo dużo z nich swoje nasiona rozsiewa w ogóle w odrębne sposoby, a jest ich bardzo wiele. Dlatego też nie powinniśmy myśleć, że wszystko co rośnie jest zasługą człowieka. Jest to wielki błąd, ponieważ okazuje się, ze nasiona, potrafią się transportować samoistnie. Człowiek tylko w dwóch przypadkach jest potrzebny roślinie.

Related posts:

1. Allochoria   Rośliny jednak nie tylko...
2. Nasiona “samowystarczalne”   Nasiona to bardzo przydatne...
3. Mechanizmy   Rośliny, by się rozmnażać,...
4. Wędrujące nasiona   Nasiono to organ roślin...
5. Budowa   Nasienie, potocznie zwane nasionem,...

nasiona, nasiona traw, trawa, trawy